Tại sao khi hầu đồng phải tung tiền phát lộc?

Trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, hình ảnh Thanh đồng tung tiền (thường gọi là phát lộc) là một trong những khoảnh khắc náo nức và được mong chờ nhất. Đây không đơn thuần là việc phân phát tiền bạc, mà ẩn chứa những ý nghĩa tâm linh và nhân sinh sâu sắc.

Sau đây là những lý do chính giải thích tại sao hành động này lại không thể thiếu trong các giá hầu:

Theo quan niệm dân gian, lộc Thánh không nên giữ khăng khăng cho riêng mình.

• Sẻ chia may mắn: Việc tung tiền tượng trưng cho việc quan lớn, các chầu hay các cô, các cậu ban phát huệ lộc cho con nhang đệ tử và người dự lễ.

• Vòng tuần hoàn: Người ta tin rằng khi ta biết cho đi (tán lộc), thì lộc mới lại nảy nở và quay vòng về nhiều hơn. Đây là triết lý về sự hào phóng và lòng biết ơn trong văn hóa Việt.

Mỗi giá hầu đại diện cho một vị Thánh trong hàng ngũ Tứ phủ. Việc tung tiền phát lộc thể hiện:

• Sự thịnh vượng: Minh chứng cho quyền năng và sự trù phú của cõi tiên, nơi các vị Thánh ngự trị.

• Lòng từ bi: Thần linh không chỉ cứu độ về mặt tâm linh mà còn quan tâm đến đời sống ấm no của chúng sinh. Đồng tiền lúc này được coi là vật trung gian dẫn dắt sự may mắn về tài lộc cho người nhận.

Nghi thức phát lộc giúp xóa tan khoảng cách giữa người hầu đồng và người dự lễ:

• Tính cộng đồng: Khi tiền được tung ra, mọi người cùng hò reo, đón nhận trong niềm vui sướng. Nó tạo nên một không gian lễ hội náo nhiệt, đầy năng lượng tích cực.

• Niềm tin tinh thần: Người nhận được đồng tiền lộc thường giữ lại trong ví, coi đó là "tiền mồi" hoặc bùa may mắn để công việc kinh doanh, lao động trong năm được hanh thông.

Thực tế, tiền phát lộc thường là những tờ tiền mới, có mệnh giá nhỏ nhưng số lượng nhiều. Điều này quan trọng hơn việc giá trị tờ tiền lớn hay nhỏ:

• Tiền đỏ (như tờ 500đ, 10.000đ, 50.000đ trước đây): Thường được ưu tiên vì màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, rực rỡ và cung Mẫu Thượng Thiên.

• Sự trân trọng: Tiền phải là tiền mới, phẳng phiu, thể hiện sự thành kính dâng lên cửa Thánh trước khi phát cho chúng sinh.