Cảnh Thác Bờ xưa

 Ký ức về Thác Bờ xưa (Hòa Bình) gợi lên một hình ảnh vừa kỳ vĩ, dữ dội, lại vừa lung linh huyền ảo trong tâm khảm của những người dân xứ Mường và những lữ khách từng có dịp ngược dòng sông Đà trước khi đại công trình thủy điện hình thành.

Dưới đây là bài viết tái hiện lại vẻ đẹp vang bóng một thời của thắng cảnh này.

Sông Đà xưa nổi tiếng với sự hung bạo "diện mạo và tâm địa như kẻ thù số một của con người". Thác Bờ chính là một trong những điểm tụ hội tinh túy nhất của cái "hồn" sông ấy.

• Đá và Nước: Tại đây, hàng ngàn mỏm đá lô nhô với đủ hình thù kỳ quái mọc lên giữa dòng. Nước sông cuồn cuộn đổ về, va vào đá tung bọt trắng xóa, tạo nên những âm thanh gầm vang như tiếng quân reo ngựa hí.

• Vịnh Hạ Long trên núi: Dù dữ dội, nhưng Thác Bờ lại sở hữu những khoảng lặng nên thơ. Những dãy núi đá vôi ôm trọn lấy lòng sông, tạo nên những hang động kỳ ảo như động Thác Bờ với thạch nhũ muôn hình vạn trạng.

Nhắc đến Thác Bờ xưa, không thể không nhắc đến đền thờ Bà Chúa Thác Bờ. Tương truyền, đó là bà Đinh Thị Vân (người Mường) và một bà người Dao đã có công giúp vua Lê Lợi vận chuyển lương thực, chèo lái con thuyền qua thác ghềnh hiểm trở để đi dẹp loạn ở đèo Cát Hãn.

Sau khi mất, sự hiển linh của hai bà đã trở thành chỗ dựa tâm linh cho những người lái đò trên dòng sông Đà. Người xưa quan niệm rằng, trước khi vượt thác, phải vào dâng lễ để xin các bà phù hộ cho "thuận buồm xuôi gió".

Hình ảnh Thác Bờ xưa còn gắn liền với những bản mường nép mình bên vách núi, những nếp nhà sàn bảng lảng trong khói sương.

• Chợ bờ: Là nơi giao thương nhộn nhịp giữa người miền xuôi và miền ngược. Những con thuyền đuôi én chở đầy lâm thổ sản, tiếng lạo xạo của đá dưới chân người đi chợ, và sắc áo chàm sặc sỡ tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình.

• Kỹ nghệ vượt thác: Những tay lái đò vùng Thác Bờ xưa được coi là những nghệ sĩ bậc thầy. Họ thuộc lòng từng "luồng nước", từng "cửa tử", "cửa sinh" giữa các kẽ đá để đưa thuyền vượt qua ghềnh thác an toàn.